Przejdź do treści

Gdy uzależniona jest bliska osoba

Uzależnienie jednej osoby wpływa na życie całej rodziny. Bliscy często próbują pomagać, przekonywać do leczenia i kontrolować sytuację, nie zawsze wiedząc, co rzeczywiście może przynieść zmianę.

W Insieme wspieramy również rodziny i partnerów osób uzależnionych. Pomagamy zrozumieć problem, ustalić możliwe działania i przygotować się do rozmowy o leczeniu.

W skrócie

  • Możesz skontaktować się z nami bez wiedzy i zgody bliskiej osoby — porozmawiamy o sytuacji i możliwych sposobach pomocy.
  • Nie da się nikogo wyleczyć za niego. Można zmienić to, jak reagujesz, i to często zmienia sytuację.
  • Wsparcie należy się także Tobie, niezależnie od tego, co zdecyduje osoba uzależniona.
Zadzwoń: 669 916 005
Mężczyzna ze szklanką alkoholu siedzi na kanapie, za nim stoi zmartwiona partnerka

01Mechanizm

Dlaczego dotychczasowe sposoby nie działają

Prośby, kłótnie, wylewanie alkoholu, tłumaczenie nieobecności w pracy, spłacanie długów — większość rodzin próbuje wszystkiego. To naturalne reakcje na zagrożenie, ale często, wbrew intencjom, chronią osobę uzależnioną przed skutkami picia lub brania.

W terapii nazywa się to współuzależnieniem. To nie zarzut ani diagnoza — to opis wzorca, w który łatwo wpaść, gdy przez długi czas żyje się w stresie.

Typowe sygnały
  • Twoje samopoczucie w dużej mierze zależy od zachowania i stanu bliskiej osoby.
  • Ukrywasz problem przed rodziną, znajomymi lub współpracownikami.
  • Bierzesz na siebie odpowiedzialność za jej zachowania i konsekwencje.
  • Kontrolujesz, sprawdzasz, szukasz dowodów i próbujesz zapobiegać kolejnym sytuacjom.
  • Rezygnujesz z własnych potrzeb, planów i odpoczynku.

Rozpoznanie tych zachowań nie jest powodem do wstydu. To punkt, od którego można zacząć działać inaczej.

02Rozmowa

Jak rozmawiać o leczeniu

Nie ma jednego szablonu rozmowy, która sprawi, że bliska osoba zdecyduje się na terapię. Są jednak sposoby komunikacji, które pomagają ograniczyć napięcie, jasno przedstawić swoje obawy i znacząco zwiększyć szansę na podjęcie leczenia.

  1. 01

    Wybierz odpowiedni moment

    Jeśli to możliwe rozmawiaj, gdy bliska osoba jest trzeźwa i spokojna. Unikaj rozmów pod wpływem silnych emocji, podczas konfliktu lub bezpośrednio po kryzysie.

  2. 02

    Mów o konkretnych sytuacjach

    Odwołuj się do faktów i własnych obserwacji. Zamiast oceniania i oskarżeń opisz zachowania, które Cię niepokoją, oraz ich konsekwencje.

  3. 03

    Mów o sobie

    Wyrażaj swoje uczucia i potrzeby. Zamiast oskarżać, powiedz, jak sytuacja na Ciebie wpływa i czego potrzebujesz, aby czuć się bezpiecznie.

  4. 04

    Przyjdź z konkretną propozycją

    Miej przygotowany konkretny krok: numer telefonu, termin konsultacji, informację o ośrodku. Łatwiej się zgodzić, gdy wiadomo, co dalej.

  5. 05

    Nie groź tym, czego nie zrobisz

    Nie stawiaj warunków, których nie jesteś w stanie dotrzymać. Jasno określ swoje granice i możliwe konsekwencje. Konsekwencja w działaniu jest ważniejsza niż same deklaracje.

Jeśli rozmowa nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, nie oznacza to, że dalsza pomoc nie jest możliwa. Decyzja o leczeniu często wymaga czasu, kolejnych rozmów i konsekwencji.

03Granice

Wspieranie osoby uzależnionej nie oznacza przejmowania za nią odpowiedzialności

Granice nie są karą ani sposobem na wymuszenie leczenia. Pomagają określić, na co się zgadzamy, a czego nie możemy akceptować. Wspieranie bliskiej osoby nie oznacza wyręczania jej ani chronienia przed konsekwencjami własnych decyzji.

  • Nie usprawiedliwiaj

    Nie dzwoń do pracy z wymówką i nie tłumacz nieobecności przed rodziną. Ukrywanie problemu pomaga go utrzymać.

  • Nie finansuj

    Pieniądze przekazane „na rachunki” często trafiają gdzie indziej. Jeśli chcesz pomóc, opłać konkretną rzecz bezpośrednio.

  • Zadbaj o siebie

    Długotrwały stres odbija się na zdrowiu. Szukanie pomocy dla siebie nie jest egoizmem.

Jeśli dochodzi do przemocy lub gróźb, Twoje bezpieczeństwo i bezpieczeństwo dzieci jest najważniejsze. W zagrożeniu dzwoń pod 112. Możesz też skorzystać z procedury „Niebieska Karta” — przez policję lub ośrodek pomocy społecznej.

04Gdy odmawia leczenia

Czy można kogoś zmusić do leczenia?

W Polsce leczenie uzależnień jest co do zasady dobrowolne. Istnieją jednak sytuacje, w których możliwe jest wszczęcie procedury zobowiązania do leczenia lub zastosowanie innych przewidzianych prawem środków. Warto wiedzieć, jakie możliwości istnieją i czym różni się zobowiązanie do leczenia od przymusowego umieszczenia w placówce.

01

Zgłoszenie do gminnej komisji

Wniosek składa się do gminnej (miejskiej) komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w miejscu zamieszkania osoby pijącej. Może to zrobić członek rodziny, a także np. policja lub ośrodek pomocy społecznej.

02

Rozmowa i opinia biegłych

Komisja wzywa osobę na rozmowę i kieruje ją na badanie przez biegłych — psychologa i psychiatrę — którzy oceniają, czy występuje uzależnienie.

03

Postępowanie w sądzie

Jeśli są podstawy, komisja kieruje wniosek do sądu rejonowego. Sąd może zobowiązać do leczenia stacjonarnego lub ambulatoryjnego w placówce publicznej.

Procedura zwykle trwa kilka miesięcy, a sam obowiązek nie gwarantuje zmiany. Bywa jednak momentem, w którym ktoś po raz pierwszy poważnie mierzy się z problemem.

Rozmowa z terapeutą w gabinecie ośrodka

05Wsparcie w Insieme

Co możemy zrobić dla Ciebie

W Insieme wspieramy nie tylko osoby uzależnione, ale również ich rodziny i bliskich. Pomagamy zrozumieć sytuację, znaleźć możliwe rozwiązania i przygotować się do dalszych działań.

  • Rozmowa telefoniczna

    Możesz opowiedzieć nam o sytuacji bliskiej osoby, zadać pytania i dowiedzieć się, jakie formy pomocy są dostępne.

  • Spotkanie z terapeutą

    Wspólnie przyjrzymy się sytuacji i możliwym sposobom postępowania. Pomożemy przygotować się do rozmowy o leczeniu i ustalić realne granice.

  • W trakcie pobytu i po nim

    Oferujemy konsultacje dla rodzin, wsparcie w zrozumieniu procesu terapii oraz wskazówki dotyczące dalszego postępowania po powrocie bliskiej osoby do domu.

Bezpłatną pomoc znajdziesz też poza ośrodkiem: w grupach Al-Anon (Alateen dla nastolatków), w poradni leczenia uzależnień — w ramach NFZ i bez skierowania — oraz w grupach DDA.

Wsparcie dla bliskich w programie

06Pytania

Pytania, które zadają rodziny

Jeśli nie ma tu Twojego pytania — zadzwoń. Możesz to zrobić bez wiedzy bliskiej osoby.

Tak. Możesz zadzwonić zarówno wtedy, gdy bliska osoba nie chce jeszcze leczenia, jak i wtedy, gdy jest już zdecydowana. Za jej zgodą możesz również pomóc w organizacji przyjęcia.

Możesz skontaktować się z nami samodzielnie. Porozmawiamy o sytuacji, podpowiemy, jak rozmawiać o leczeniu i jakie działania możesz podjąć, nie przejmując odpowiedzialności za decyzję drugiej osoby.

669 916 005